โครงการประกวด “ หนึ่งโรงเรียน หนึ่งแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา เลาดาโตซี ” ปีที่ 5

1. หลักการและเหตุผล

พระเป็นเจ้าทรงสร้างโลกขึ้นมา เพื่อให้มนุษย์ทุกคนและสิ่งสร้างทั้งมวลอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข และเจริญก้าวหน้าพัฒนาอย่างยั่งยืน แต่มนุษย์กลับทาลายโลกที่พระองค์ทรงสร้างขึ้น เพราะความเห็นแก่ตัวเห็นแก่ได้ การรักความสะดวกสบาย การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างฟุ่มเฟือย จนเกิดเป็นวัฒนธรรมทิ้งขว้าง และวิกฤติปัญหามากมาย ตลอดจนภัยพิบัติร้ายแรงและโรคระบาด ที่ส่งผลกระทบทั่วไปในโลก

วันที่ 24 พฤษภาคม 2015 พระสันตะปาปาฟรังซิส จึงทรงออกพระสมณสาสน์ “Laudato Si” เรื่อง “การดูแลรักษาโลก บ้านที่เราอาศัยอยู่ร่วมกัน” อันเป็นเอกสารเพื่อช่วยกระตุ้นเตือนและปลุกจิตสานึก ในการแก้ไขวิกฤติด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีสาเหตุหลักจากการกระทำของมนุษย์ จึงถือเป็นเอกสารสาคัญที่มีผลต่อชีวิตและสังคมของทุกคนและทุกสรรพสิ่งในโลก

“การศึกษาเป็นกิจการแห่งความหวัง” พระสันตะปาปาฟรังซิสทรงกล่าวในการเปิดประชุมด้านการศึกษา เรื่อง “Global Compact on Education” เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2020 เพื่อเรียกร้องให้ทุกภาคส่วนด้านการศึกษา ทั้งในระดับภูมิภาคท้องถิ่นและในระดับโลก ร่วมมือกันอย่างจริงจังในการจัดการศึกษาสาหรับเด็ก และเยาวชน มิใช่เพื่อการเพิ่มพูนความรู้เท่านั้น แต่เพื่อให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาสาหรับพวกเขา และเพื่อพวกเขาจะได้ทำหน้าที่ของพวกเขาอันเป็นส่วนสาคัญในการแก้ไขปัญหา และวิกฤติต่างๆ ในสังคม รวมทั้งการปกป้องดูแลสิ่งแวดล้อม อันเป็นหัวข้อหลักเรื่องหนึ่งของการประชุมครั้งนี้

ดังนั้น การจัดทำแผนการอบรมด้านสิ่งแวดล้อม จะมีส่วนช่วยส่งเสริมการศึกษาอบรมในโรงเรียน ให้สอดคล้องกับคำสอนและข้อเรียกร้องของพระศาสนจักร และตอบสนองต่อความจำเป็นในการเผชิญวิกฤติปัญหาต่างๆ ในสังคมโลก เป็นทั้งภูมิคุ้มกันสำหรับเด็กและเยาวชน และเตรียมพวกเขาให้พร้อมเป็นผู้นำในการแก้ไขวิกฤติและดูแลสังคมต่อไป

2. วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อปลุกจิตสำนึก และรณรงค์ให้เกิดความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม อันเป็นบ้านของมนุษย์ทุกคน เป็นการตอบข้อเรียกร้องหลักเรื่องหนึ่งในการประชุม “Global Compact on Education”

2.2 เพื่อส่งเสริมสถานศึกษาในการจัดแผนงานการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม ตามบริบทของโรงเรียน ครอบคลุม และตอบสนองต่อคำสอนคาทอลิกด้านสังคม ตามแนวทางของสมณสาสน์ Laudato Si

2.3 เพื่อเผยแพร่ผลงาน “ หนึ่งโรงเรียน หนึ่งแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา เลาดาโตซี ” เป็นต้นแบบสถานศึกษา ที่มีคุณภาพในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม

3. เป้าหมาย / ผลที่คาดหวัง / ตัวชี้วัดความสาเร็จ ( KPI )

3.1 เชิงปริมาณ โรงเรียนคาทอลิกในพื้นที่อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ เข้าร่วมกิจกรรมอย่างน้อย 60%

3.2 เชิงคุณภาพ มีโรงเรียนที่เข้าร่วมและพัฒนาจนสามารถเป็น โรงเรียนต้นแบบ ที่มีแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา ตามจิตตารมณ์พระสมณสาสน์ “Laudato Si” ที่มีคุณภาพ และสามารถเป็นแบบอย่างให้กับโรงเรียนอื่นและชุมชนภายนอกได้

4. สถานที่ปฏิบัติงาน โรงเรียนสังกัดฝ่ายการศึกษา, โรงเรียนสังกัดคณะนักบวช ในพื้นที่อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

5. ระยะเวลาดำเนินการ เดือน พฤษภาคม 2569 – มิถุนายน 2570 ( ได้จัดการประกวดมาแล้ว 4 ปี ปีนี้เป็นปีที่ 5 )

6. วิธีการดำเนินงาน

6.1 ประชาสัมพันธ์โครงการ “หนึ่งโรงเรียน หนึ่งแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา เลาดาโตซี” เดือนพฤษภาคม 2569

6.2 รับสมัครโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการฯ ภายในวันที่ 19 มิถุนายน 2569

6.3 งานเสวนาผู้นำครู เพื่อพัฒนาแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา เลาดาโตซี และชี้แจงหลักเกณฑ์การให้รางวัล ในวันที่ 26 - 27 มิถุนายน 2569

6.4 ค่ายผู้นานักเรียน “บ้านของเรา เลาดาโตซี” 30 -31 สิงหาคม 2569

6.5 งานสิ่งแวดล้อมศึกษาเลาดาโตซี ฉลอง 800 ปี นักบุญฟรังซิส แห่งอัสซีซี ในวันที่ 1 กันยายน 2569

6.6 กำหนดส่งแผนงานเพื่อประกวด ภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569

6.7 คณะกรรมการประเมินผลงานจากเอกสาร ในเดือนธันวาคม 2569

6.8 คณะกรรมการเยี่ยมชมการดำเนินแผนงานฯ ในแต่ละโรงเรียน ระหว่างวันที่ 8 ธันวาคม 2569– 26 กุมภาพันธ์ 2570

6.9 ประกาศผลการประกวด ภายในเดือนมีนาคม 2570

6.10 รับรางวัลในวันประชุมใหญ่สามัญประจำปีของฝ่ายการศึกษาฯ เดือนมิถุนายน 2570 เผยแพร่ผลงานเพื่อเป็นต้นแบบให้โรงเรียนต่างๆ สามารถนำไปใช้ได้

7. การส่งผลงาน

7.1 กำหนดจัดทำเล่มผลงาน “ หนึ่งโรงเรียน หนึ่งแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษา เลาดาโตซี ”

- โดยใช้ตัวอักษรแบบ TH Saraban PSk ขนาดตัวอักษร 16 pt ความยาวไม่เกิน 50 หน้า กระดาษ A4

- ส่งในรูปแบบไฟล์ PDF จานวน 1 ไฟล์ พร้อมแนบสื่อประกอบ เช่น คลิปวีดีโอ หรือสื่อการสอนต่างๆ

7.2 เล่มผลงานประกอบด้วยหัวข้อเนื้อหา ดังต่อไปนี้

- ชื่อแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษาของโรงเรียน

- ที่มาและความสำคัญในการดำเนินแผนงาน และอธิบายสภาพสิ่งแวดล้อมโดยทั่วไปของโรงเรียน

- คำสอนด้านสังคม ตามพระสมณสาสน์เลาดาโตซี ที่นำมาใช้ในการปรับปรุงและพัฒนาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

- ขั้นตอน และวิธีการดำเนินงาน

- ผู้มีส่วนร่วมในแผนงาน

- ผลงานที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน ในรูปแบบของแผนการสอน หรือกิจกรรม ตามความเหมาะสม

- สรุปสิ่งที่เรียนรู้และการถอดบทเรียน

- แนวทางในการพัฒนาและนำไปใช้อย่างยั่งยืน

- ภาคผนวก เช่น สื่อที่ใช้ในแผนงาน

7.3 นำเสนอแผนงาน โดยสังเขป เป็นคลิปวีดีโอ ความยาวไม่เกิน 10 นาที

7.4 ส่งไฟล์แผนงาน และคลิปวีดีโอ ได้ที่ E-Mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

8. คุณสมบัติของโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการ เป็นโรงเรียนในเครือคาทอลิก ในอัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ (ทั้งในสังกัดสังฆมณฑล, นักบวช และฆราวาส)

9. เกณฑ์การประเมินแผนงาน
ในปีการศึกษานี้ ได้มีการปรับเกณฑ์การประเมินให้ดำเนินการได้ง่ายขึ้น โดยใช้แนวคิดพื้นฐานซึ่งมีที่มาจาก 3 แหล่งความรู้ คือ พระสมณสาสน์ Laudato Si' / พระสมณสาส์นเตือนใจ Laudate Deum / และประเด็นยุทธศาสตร์ B.E.E.E. เนื้อหาทั้งสามแหล่งความรู้นี้ สอดคล้องกัน และเสริมพลังซึ่งกันและกัน โดยวางเป็นเกณฑ์การประเมินได้ 6 องค์ประกอบ ดังนี้

องค์ประกอบที่ 1 การบริหารงาน

1.1 นโยบายและวิสัยทัศน์

1.2 แผนงานที่ครอบคลุมทุกมิติ

1.3 คณะทำงานและการมีส่วนร่วมของผู้บริหาร

1.4 การจัดสรรและหาแหล่งสนับสนุนทรัพยากร

 

องค์ประกอบที่ 2 การส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ

2.1 ความรู้ความเข้าใจของครูและบุคลากร

2.2 มีการจัดการองค์ความรู้ และการจัดตั้งกลุ่มครูแกนนำ

2.3 มีการจัดการองค์ความรู้ และการจัดตั้งนักเรียนแกนนำ

2.4 แหล่งเรียนรู้ และผลงานด้านนิเวศวิทยาเชิงบูรณาการ ภายในสถานศึกษา และภายนอก

 

องค์ประกอบที่ 3 การจัดกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม

3.1 การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและการดูแลระบบนิเวศ

3.2 การจัดการทรัพยากร พลังงาน และเศรษฐกิจเชิงนิเวศ

3.3 จิตวิญญาณเชิงนิเวศ และการปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

 

องค์ประกอบที่ 4 การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในโรงเรียนและสังคม

4.1 การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน

4.2 การอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น

4.3 การดูแลผู้ด้อยโอกาส และส่งเสริมความยุติธรรมในสังคม

4.4 วัฒนธรรมองค์กร และความรับผิดชอบต่อสังคม

 

องค์ประกอบที่ 5 การติดตามและประเมินผล

5.1 จัดทาฐานข้อมูลทรัพยากร เพื่อการติดตามและประเมินผล

5.2 การประเมินผลจากการเปลี่ยนพฤติกรรม

 

องค์ประกอบที่ 6 การเผยแพร่และการขยายผล

6.1 การเผยแพร่ผลงาน

6.2 การเป็นผู้นาประสานความร่วมมือในการแก้ปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อม

 

10. รางวัลจัดเป็นระดับมาตรฐาน 4 ระดับ

1) รางวัลโรงเรียนต้นแบบสิ่งแวดล้อมศึกษาเลาดาโตซี

2) รางวัลโรงเรียนดีเด่นแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษาเลาดาโตซี

3) รางวัลโรงเรียนมาตรฐานแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษาเลาดาโตซี

4) รางวัลแผนงานสิ่งแวดล้อมศึกษาเลาดาโตซี

* ทุกโรงเรียนที่เข้าร่วมการประกวดและผ่านเกณฑ์การประกวด จะได้รับโล่รางวัล และเกียรติบัตร

หมายเหตุ * ประเด็นยุทธศาสตร์ BEEE คือ
B = biodiversity ความหลากหลายทางชีวภาพ
E = ecosystem ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่อาศัย ณ ที่ใดที่หนึ่ง
E = energy พลังงาน
E = equity ความเที่ยงตรง ความเสมอภาค

 

คณะกรรมการตัดสินการประกวด

1. ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ ประธานคณะกรรมการ
ที่ปรึกษาอาวุโส องค์การระหว่างประเทศ
เพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN-Thailand)

2. คุณพ่อ สราวุธ อมรดิษฐ์ กรรมการที่ปรึกษา
ผู้อำนวยการฝ่ายสังคม อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

3. คุณ ยุพดี สิริรัชต์กุล กรรมการที่ปรึกษา
นายกสมาคมสตรีไทยคาทอลิก

4. อาจารย์ นวภรณ์ ศรีสราญกุลวงศ์ กรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิชาการ และสิ่งแวดล้อม
อาจารย์ประจำ สาขาการออกแบบนิเทศศิลป์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

5. อาจารย์ กชกร วิสุทธิวสุธาร กรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อม
นักวิชาการ และผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านสิ่งแวดล้อมศึกษา

6. คุณครู วัลย์ณภัสร์ สุขะวัธนกุล กรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านมาตรฐานการศึกษา
สำนักมาตรฐานและประกันคุณภาพการศึกษา
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

7. คุณครู กัญณัฐฐ์ เอื้อภราดร กรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิทยาศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม
ครูกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์

8. คุณครู กิติพร จันทร์แก่น กรรมการ ด้านจิตตาภิบาล

9. คุณครู ปรียารัตน์ ศรจันทร์ กรรมการ ผู้แทนเขต 1
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายจิตตาภิบาล
โรงเรียนกุหลาบวิทยา

10. คุณครู ละเอียด ศรีวรนันท์ กรรมการ ผู้แทนเขต 2
หัวหน้างานสิ่งแวดล้อม
โรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์

11. คุณครู วชิระ พิมพ์ปราโมทย์ กรรมการ ผู้แทนเขต 3
ผู้ช่วยผู้อานวยการฝ่ายวิชาการ
โรงเรียนเซนต์ปีเตอร์ธนบุรี

12. คุณครู สุรีรัตน์ จันทโชติ กรรมการ ผู้แทนเขต 4
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริหารทั่วไป
โรงเรียนดาราสมุทร

13. คุณครู ธีระวัฒน์ ทุ่งคา กรรมการ ผู้แทนเขต 4
หัวหน้าศูนย์คาร์บอนต่ำและหัวหน้างานทะเบียนวัดผล (ฝ่ายวิชาการ)
โรงเรียนเซนต์เทเรซา

14. คุณครู จารุวรรณ เจริญวงษ์ กรรมการ ผู้แทนเขต 4
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ (ประถม)
โรงเรียนเซนต์เทเรซา

15. คุณครู นิพนธ์ สมบูรณ์พูลเพิ่ม กรรมการ ผู้แทนเขต 5
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายจิตตาภิบาล
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ แผนกชาย

16. คุณครู ณรงค์ ศรีเมือง กรรมการ ผู้แทนเขต 5
หัวหน้างานเทคโนโลยี
โรงเรียนบอสโกพิทักษ์

17. คุณครู นิวัฒน์ แก้วประเสริฐ กรรมการ ผู้แทนเขต 6
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริการ
โรงเรียนยอแซฟอยุธยา

18. คุณ บุญลือ ราชกิจ กรรมการจากฝ่ายสังคม อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

19. คุณ อรณิชา บุระตะ กรรมการจากฝ่ายสังคม อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

20. คุณ พัชวัสส์ เจียมจิรอานนท์ กรรมการจากฝ่ายสังคม อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ